Polonya‘da Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ve yardımcısı Bartlomiej Sochanski’nin görevlerinden geçici olarak uzaklaştırılması, ülkede siyasi bir krizi tetikledi. Senegal ziyaretini yarıda keserek başkent Varşova’ya dönen Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Anayasa Mahkemesi binasına girmek istediği esnada kendisini durdurmaya çalışan geçici mahkeme başkanıyla itişmeye girdi. O anlar kameralar tarafından kaydedilirken, mahkeme önündeki protestolar sonucunda 3 kişi gözaltına alındı. Yaşanan olayların ardından iki büyükelçi istifa etti.
GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMA KARARLARI KRİZ YARATTI
Polonya‘da uzun süredir devam eden yargı atamaları tartışması, Anayasa Mahkemesinin başkanının ve başkan yardımcısının görevden alınmasıyla yeni bir aşamaya geçti.
Anayasa Mahkemesinin resmi web sitesinde yerel saatle 18.00 civarında yayımlanan duyuruda, Mahkeme Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski’nın mahkemenin işleyişini engelledikleri gerekçesiyle bir aylığına görevlerinden alındıkları ifade edildi.
Kararın ardından Anayasa Mahkemesi’nin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, mahkemenin yönetimini geçici olarak üstlendi.
MAHKEME ÖNÜNDE PROTESTOLAR BAŞLADI
Görevden uzaklaştırma kararının açıklanmasının hemen ardından başkent Varşova’daki Anayasa Mahkemesi binası önünde protesto gösterileri düzenlendi.
Muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska’nın da aralarında bulunduğu birçok kişi mahkeme önünde toplandı.
Polis ekipleri bina etrafında geniş güvenlik önlemleri aldı. Bazı göstericilerin mahkemenin çitlerini aşmaları ve polis memurlarına çeşitli nesneler atması üzerine olaylara müdahale edildi.
Polis, protestolar sırasında 3 kişinin gözaltına alındığını duyurdu.
CUMHURBAŞKANI AFRİKA ZİYARETİNİ YARIDA KESTİ
Yaşanan gelişmeler üzerine Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Senegal’e gerçekleştireceği ziyareti iptal ederek Polonya‘ya dönme kararı aldı.
Nawrocki, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Böyle bir dönemde Cumhurbaşkanının Polonya‘da olması elzemdir. Senegal’e olan uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum.” ifadelerini kullandı.
Senegal’e gitmek üzere havalanan Cumhurbaşkanlığı uçağı, İspanya üzerinden rotasını Polonya‘ya çevirdi.
Uçuş takip platformu Flightradar24’ün verilerine göre, Nawrocki’nin dönüş uçuşunu 1 milyondan fazla kişi takip etti.
Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamada, Nawrocki’nin ülkeye ulaştığı bildirildi.
CUMHURBAŞKANI İLE HAKİM ARASINDA GERGİNLİK YAŞANDI
Polonya‘ya dönen Cumhurbaşkanı Nawrocki, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Bogdan Swieczkowski ve Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski ile bir araya geldi.
Görüşmenin ardından Nawrocki, Kapinski ile birlikte protestoların sürdüğü Anayasa Mahkemesi binasına yöneldi.
Ancak mahkemenin yönetimini geçici olarak devralan Anna Korwin-Piotrowska, binanın girişinde Cumhurbaşkanı Nawrocki’yi durdurmaya çalıştı.
Bunun üzerine ikili arasında tartışma yaşandı ve kısa süreli bir itişme gerçekleşti. Kameralara yansıyan görüntülerde Nawrocki’nin kendisini engelleyen hakime “Lütfen çekilin” dediği görünürken;
Korwin-Piotrowska ise Cumhurbaşkanını fiziksel olarak durdurmaya çalışarak “Beyefendi içeri giremezsiniz” yanıtını verdi.
Nawrocki bu duruma “Lütfen beni bırakın” diyerek tepki gösterdi. Kısa süreli tartışmanın ardından Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin mahkeme binasına girdiği gözlendi.
Zbigniew Kapinski ile görevden alındığı açıklanan Anayasa Mahkemesi Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski de Nawrocki ile birlikte binaya girenler arasında yer aldı.
BAŞBAKAN TUSK’TAN SERT AÇIKLAMA
Siyasi gerilim devam ederken Başbakan Donald Tusk da yaşanan olaylarla ilgili bir açıklama yaptı.
Tusk, X hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi:
“Hukukun üstünlüğünü yeniden sağlamak bizim sorumluluğumuzdur. PiS iktidarının yıllarca süren hukuksuzluklarının ardından bu zorlayıcı ve zaman zaman sancılı bir süreçtir ve kararlı adımlar atılmasını gerektirir. Başka bir alternatif yok.”
ABD’DEN TEMKİN ÇAĞRISI
ABD’nin Varşova Büyükelçisi Tom Rose, Polonya‘daki gelişmeler karşısında endişe duyduğunu belirterek tüm taraflara temkinli olmaları yönünde çağrıda bulundu.
Siyasi gerilimin şiddete dönüşmemesi gerektiğini vurgulayan Rose, ABD’nin Polonya‘nın istikrarına, güvenliğine ve demokratik geleceğine önem verdiğini ifade etti.
Ayrıca Rose, ülkenin gücünün halkından, kurumlarından ve hukukun üstünlüğüne bağlılığından kaynaklandığını dile getirdi.
İKİ BÜYÜKELÇİ İSTİFA ETTİ
Polonya‘daki gelişmeler diplomatik temsilciliklere de yansıdı.
Polonya‘nın Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch, yaşanan olaylar sebebiyle görevinden ayrıldı.
Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch da ülkedeki gelişmeler neticesinde büyükelçilik görevine devam etmesinin mümkün olmadığı sonucuna vardığını belirterek istifasını sunduğunu açıkladı.
Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski ise Kumoch’un beyanına sert bir tepki gösterdi.
Sikorski: “Görevinizin profesyonellikten uzak şekilde sona erdiğini belirtmek isterim. Artık Polonya Cumhuriyeti’ni temsil etmiyorsunuz.” ifadelerini kullandı.
Kriz Yargı Atamaları Tartışmasından Kaynaklanıyor
Polonya’da Anayasa Mahkemesi etrafındaki gerilimin temel nedeni uzun zamandır devam eden yargı atamaları anlaşmazlığıdır.
Hukuk ve Adalet Partisi iktidarı döneminde Şubat 2022’de Anayasa Mahkemesi yargıçlığına seçilen Bogdan Swieczkowski, 9 Aralık 2024’te dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından mahkeme başkanlığına atanmıştı.
Başbakan Donald Tusk ise Swieczkowski’yi parlamentodaki çoğunluk tarafından Anayasa Mahkemesine seçilen yeni yargıçların göreve başlamalarını engellemekle suçluyordu.
Tusk liderliğindeki Avrupa yanlısı hükümet ise 2023 yılında yargının bağımsızlığını yeniden sağlama vaadiyle iktidara gelmişti.
Yargı atamaları konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle Anayasa Mahkemesinin işlevselliği büyük ölçüde durmuş durumda olup son görevden uzaklaştırma kararı da protestolarla birleşerek ülkedeki siyasi gerginliği artırmıştır.
Polonya’da yargı krizi büyüyor! Nawrocki gece yarısı Varşova’ya döndü
Anayasa Mahkemesi başkanı Polonya’da zinciri kırarak binaya girmeye çalıştı 
Anayasa Mahkemesinde yaşanan kriz siyasi hesaplaşmaya evrildi 
Pola’nın gündemi karıştı! Cumhubaşkanının bulunmadığı sırada polis Anayasa Mahkemesi’ne baskın düzenledi 
